Eller, bıçaklar ve çatallar
Ortaçağ sofrasında yemek
Orta Çağ ziyafetlerinde insanlar gerçekte nasıl yerdi; bıçaklardan ve kaşıklardan ekmek tabaklarına ve ortak kâselere kadar, ve neden Sir Lancelot size çatal vermez.
Sir Lancelot'ta masanızı ayırtın ↗Neden çatal yok
Restoranın menü sayfası, aşçı ziyafetinizi hazırlarken ellerinizi iyice yıkamanız gerektiğini şaka yollu belirtiyor, çünkü hizmetkâr size çatal getirmeyecek. Bu, şaka amaçlı bir talimat olsa da ortaçağ ziyafetlerinin nasıl işlediğiyle örtüşüyor. Sizden tuhaf bir şey yapmanız istenmiyor. Ortaçağ'ın büyük bölümünde, Avrupa'nın çoğunda sofrada oturanlar elleriyle, bir bıçakla ve bir kaşıkla yemek yerdi. Bunu bir kuralı çiğnemek değil, bir geleneğe katılmak olarak düşünün.
Bıçaklar, kaşıklar ve parmaklar
Sofrada oturanlar yemeklerini ortak tabaklardan kaşıkla ya da elleriyle alırdı. Çoğu kişinin kendi bıçağını getirmesi beklenirdi ve bir bıçak genellikle en az bir başka konukla paylaşılırdı. Yalnızca en gözde konuklara bıçak uzatılırdı. Yanınızdaki kişiler için et kesmek ve onlar için ekmek bölmek olağandı; yani sofra, bir yemek olduğu kadar ortak bir etkinlikti.
Ekmek tabaklar ve ortak kaseler
Yemekler çoğunlukla tabaklarda ya da güveç kaplarında servis edilir, sofrada oturanlar porsiyonlarını bayat ekmek, ahşap veya kalaydan yapılmış ekmek tabaklara koyardı. Yoksul hanelerde insanlar sıklıkla doğrudan masadan yerdi. Yemekler ideal olarak ortak yenirdi; hizmetkârlar da dahil tüm hane birlikte otururdu. Ortaçağ temalı bir akşam yemeğinin, uzun masalar, büyük porsiyonlar ve bol gürültüyle canlandırmaya çalıştığı tablo tam da budur.
Ellerinizi yıkamak
Varlıklı konuklara yemekten önce ve yemek aralarında ellerini yıkamaları için sığ leğenler ve keten havlular sunulurdu. Restoranın el yıkama şakasının yankıladığı görünen gelenek budur. Görgü kuralları aynı zamanda hiyerarşiyi de pekiştirirdi: alt rütbeliler üst rütbelilere yardım eder, gençler yaşlılara destek olurdu ve görkemli ziyafetlerde içki kadehleri, yüksek masa hariç, sıklıkla ortak kullanılırdı.
Bir tiyatro olarak ziyafetler
Bir ziyafet aynı zamanda bir gösteriydi. Balık günlerinde ziyafetlerde, geyik eti görünümü verilerek kalıplanmış balık ve doldurulmuş yumurta kabuklarından yapılan sahte yumurtalar gibi yanıltıcı yemekler sunulurdu. Kuğular ve tavus kuşları, etlerinden çok görünümleri nedeniyle eğlence yemeği olarak değer görürdü. Kılıç ustaları ve hokkabazlarla düzenlenen ortaçağ temalı bir akşam yemeği, ayrıntılar farklı olsa da özgün ruhuna uygundur.
İnsanlar ne içerdi
Su yerine alkol tercih edilirdi; suyun itibarı düşüktü ve saflığına dair endişeler vardı, ayrıca gün boyu alkol içilirdi. Güneyde şarap, zengin ve yoksul için yaygındı; gerçi halk çoğunlukla ucuz ikinci pres şarabı içerdi. Kuzeyde bira halkın içeceği, şarap ise pahalı bir ithalattı. Rezervasyonun sunduğu gibi bir karşılama shot'ı ve bir fıçı bira, bu alışkanlığın mütevazı bir yankısıdır. Elle yemek fikri sizi rahatsız ediyorsa rezervasyondan önce bunu belirtin.
Çatal ne zaman geldi
Kişisel sofra çatalı büyük olasılıkla Bizans İmparatorluğu'nda icat edildi ve 4. yüzyılda orada yaygın olarak kullanılıyordu. 11. yüzyıldan itibaren İtalya'da giderek yaygınlaştı ve 14. yüzyılda olağan hale geldi. Çatallar Güneybatı Avrupa'da ancak 16. yüzyılda yaygın kullanıma ulaştı ve Avrupa'nın geri kalanının çok daha sonra benimsediği söylenir; bu da ortaçağ Macar sofrasında bir çatalın bulunmasını olasılık dışı kılar.
Gecede neler yapmalı
Bunu eğlencenin bir parçası olarak görün. Ellerinizi yıkayın, peçetenizi yakınınızda tutun, kirlenmesini önemsemediğiniz kollu kıyafetler giyin ve istediğinizde paylaşın. Porsiyonlar büyük, aç kalmazsınız. Elle yemek fikri sizi rahatsız ediyorsa, rezervasyondan önce bunu belirtin; çünkü bu, gecenin belirleyici bir özelliği ve restoran bunun için özür dilemiyor.
Kaynaklar